مسئله 1936 - اگر معدنى را كه در ملك ديگرى است بيرون آورد اگر عرفاً از توابع ملك او حساب شود آنچه از آن به دست مىآيد ، مال صاحب ملك است ، و چون صاحب ملك براى بيرون آوردن آن خرجى نكرده ، بايد خمس تمام آنچه را كه از معدن بيرون آمده بدهد . بخلاف معادنى كه در اعماق زمين است و عرفاً از توابع ملك شخص نيست كه در اين صورت ملك شخص مستخرج مىشود و بايد خمس آن را بدهد . مسئله 1937 - بنابر احتياط واجب ، استخراج معادن بزرگ ، كه از توابع ملك شخصى افراد نيست و نيز استفاده از جنگل‌ها ، و اموال عمومى بايد با اجازه حاكم شرع اسلامى ( مجتهد اعلم ) باشد . 3 - گنج مسئله 1938 - گنج ، مال پنهان شده از دوران قديم در زمين ، يا هر مخفى گاه ديگر چون درون درخت كهن ، يا كوه ، يا ديوار و امثال آن را گويند . مسئله 1939 - اگر انسان در زمينى كه ملك كسى نيست گنجى پيدا كند مال خود اوست - با اجازه حاكم شرع - و بايد خمس آن را بدهد . مسئله 1940 - نصاب گنج 105 مثقال نقره سكّه‌دار يا 15 مثقال طلاى سكّه‌دار است . يعنى اگر قيمت چيزى را كه از گنج به دست مىآورد به 105 مثقال نقره سكّه‌دار ، يا 15 مثقال طلاى سكّه‌دار برسد بايد بعد از كسر كردن مخارجى كه براى آن كرده ، خمس باقيمانده آن را بدهد . مسئله 1941 - اگر در زمينى كه از ديگرى خريده ، گنجى پيدا كند و بداند مال كسانى كه قبلًا مالك آن زمين بوده‌اند نيست مال خود او مىشود و بايد خمس آن را بدهد ، ولى اگر احتمال دهد كه مال يكى از آنان است بايد به او اطلاع دهد . و چنانچه معلوم شود مال او نيست بايد به كسى كه پيش از او مالك زمين بوده اطلاع دهد . و به همين ترتيب به تمام كسانى كه پيش از او مالك زمين بوده‌اند خبر دهد . و اگر معلوم شود مال هيچ يك از آنان نيست مال خود او مىشود و بايد خمس آن را بدهد . و اگر از اوّل يقين دارد كه مال اين مالكين نبوده است نيازى به گفتن به آنها نيست .